* Lưu ý: Bài viết này không có ý định hướng dẫn các bạn nộp quyết toán như thế nào, vì đã có rất nhiều những hướng dẫn như vậy trên mạng, tôi chỉ là đang ôn lại những kỷ niệm với sở thuế mà thôi.
2019 - 2020
Mọi việc thay đổi kể từ năm 2019, khi tôi nghỉ việc ở công ty đã gắn bó hơn 6 năm. Sau đó tôi đi làm ở Thái Lan tới năm 2020 thì về nước và tiếp tục làm việc ở Việt Nam. Đó là lần đầu tiên tôi phải tự đi quyết toán thuế cho năm 2019.
Thời đó chưa có eTax, việc quyết toán lúc đó cũng khá rắc rối. Tôi phải lên tận công ty cũ để xin chứng từ bản cứng, sau đó dùng phần mềm của bên thuế để điền thông tin và tính toán, sau đó mới in ra tờ khai bản cứng và cầm lên sở thuế để nộp trực tiếp. Năm đó theo tính toán thì tôi được hoàn một ít tiền.
Một tuần sau đó, tôi nhận được một cuộc điện thoại của bên thuế, đầu dây bên kia là thanh tra thuế đang xem xét hồ sơ của tôi, chị hỏi tại sao năm 2019 tôi chỉ đi làm có 4 tháng (vì 8 tháng còn lại tôi làm ở nước ngoài). Tôi cũng thật thà trình bày chi tiết sự việc, chị nghe xong thì bảo tôi thứ hai tuần sau lên trình diện để giải trình.
Đúng hẹn, tôi lên sở thuế TP. HCM để gặp chị thanh tra, cầm theo hợp đồng bản cứng và các giấy tờ liên quan mà chị đã dặn trước. Sau khi xem xét cẩn thận giấy tờ và nghe tôi trình bày, chị hướng dẫn tôi bổ sung các giấy tờ liên quan, viết giải trình và nộp lại. Vài ngày sau thì hồ sơ của tôi được giải quyết, tiền được hoàn về tài khoản ngân hàng, đánh dấu lần đầu tiên đi tự đi quyết toán thuế trong đời.
2023 - 2024
Cuối năm 2022, tôi đổi công ty. Vì cả năm 2023 chỉ làm việc cho công ty mới nên tôi tin tưởng uỷ quyền cho công ty mới quyết toán thay mình cho kỳ thuế 2023. Ấy vậy mà bất ngờ xảy ra. Năm 2024, sau khi đã quyết toán xong, tôi nhận được email từ bên thuế yêu cầu tự quyết toán vì tôi có phát sinh một khoản tiền nhỏ từ công ty cũ vào thời điểm đầu năm 2023 mà tôi thật sự không nhớ. Vậy là tôi phải xin chứng từ ở cả 2 công ty để tự quyết toán lại.
Sau khi nộp tờ khai gợi ý và được chấp nhận, khoản tiền phải đóng sẽ thể hiện trong phần Nghĩa vụ thuế. Trước khi đóng thì khoản thuế nằm ở mục 1 ("Các khoản thuế, tiền phạt"), sau khi đóng thì chuyển sang mục 4 ("Khoản thuế đang chờ xử lý"). Còn bên phần thông tin quyết toán thấy ghi nhận hồ sơ thuế đã được chấp nhận và người nộp thuế đã quyết toán.
Sau 3 hôm thì khoản này đã biến mất khỏi phần Nghĩa vụ thuế, thay vào đó xuất hiện một khoản chậm nộp mới ở mục 2, tầm vài chục k. Tôi vô nộp luôn thì khoản này chuyển sang mục 4 (Chờ xử lý). Đây chính là khoản tiền lãi 0.03% tính theo ngày nếu bạn nộp tờ khai trễ sau hạn chót quyết toán của năm.
Ví dụ:
- Hạn chót nộp quyết toán của năm 2024 cho cá nhân là 5/5 (thực chất là 30/4 nhưng phải bù thêm các ngày nghỉ lễ).
- Giả sử bạn nộp tờ khai vào 31/12/2024, tức là trễ so với 5/5 là 240 ngày.
- Giả sử bạn có khoản thuế phát sinh phải nộp thêm là 500,000đ thì số tiền lãi sẽ là 500.000 * 0,0003 * 240 = 36.000đ.
Còn nữa, nếu bạn chậm nộp tờ khai quá 90 ngày so với hạn chót (trong trường hợp phát sinh thuế nộp, thuế hoàn thì không sao) thì còn có thể bị phạt khá nặng (từ 5 triệu tới hơn 20 triệu). Năm đó tôi may mắn không bị phạt, có thể vì bên thuế họ tính theo lần quyết toán đầu tiên của công ty do tôi uỷ quyền, sau phát hiện tôi thuộc trường hợp phải tự quyết toán nên tờ khai sau đó có lẽ được tính là khai bổ sung.
2024 - 2025
Kỳ thuế 2024, mặc dù cả năm đó tôi chỉ làm cho một công ty, nhưng nghĩ sao lần này tôi lại quyết định không uỷ quyền mà tự đi quyết toán, và có rất nhiều rắc rối đã xảy ra, nhưng cũng nhờ vậy mà tôi đã phát hiện khá nhiều sai sót trong các giấy tờ liên quan và sửa luôn một lần.
Sau kỳ quyết toán 2019, nhà nước đã thực hiện chuyển đổi số, đẩy mạnh sử dụng ứng dụng eTax. Điều khá hay của ứng dụng này là hàng năm sẽ tự tổng hợp và trả về dữ liệu tờ khai gợi ý, nên bạn sẽ biết được tương đối chính xác năm đó bạn có bao nhiêu nguồn thu nhập, và cụ thể từng nguồn là bao nhiêu. Nếu mọi thông tin đều đúng và khớp với chứng từ, bạn chỉ cần submit là xong.
Căn cứ theo tờ khai gợi ý, tôi sẽ được hoàn khoảng hơn 4tr. Tự tin có chứng từ rõ ràng, đầy đủ, mọi số liệu đều khớp nhưng sau khi submit thì hồ sơ của tôi bị từ chối do địa chỉ cư trú mà tôi khai không khớp với địa chỉ của cơ quan thuế mà tôi đang nộp (tôi vẫn đang giữ địa chỉ thường trú cũ ở tỉnh khác, còn tạm trú ở TP. HCM thì đã hết hạn).
Tôi khai lại hồ sơ mới theo địa chỉ ở TP. HCM, hồ sơ được chấp nhận nhưng bị treo tới khoảng 1 tháng không thấy động tĩnh gì. Bận việc nên tôi cũng để đó. Bỗng một hôm, tôi nhận được một cuộc gọi của cán bộ thuế thông báo hồ sơ của tôi bị đẩy vào luồng chạy bằng cơm và thiếu giấy tờ nên phải huỷ và khai lại, đồng thời cần cập nhật địa chỉ tạm trú hoặc thường trú trên VneID về TP.HCM thì mới được nộp về cơ quan thuế trong này.
Cán bộ gửi tôi mẫu đơn đề nghị huỷ hồ sơ để tôi in ra và ký tên vào, sau đó chụp và gửi lại, chỉ 5 phút sau, hồ sơ của tôi đã bị huỷ trên eTax. Và từ đây, một hành trình gian nan bắt đầu.
Việc đầu tiên tôi cần làm là chuyển địa chỉ thường trú về TP.HCM. Đã có nhà, tôi tự tin cầm sổ đỏ ra công an phường nhờ cập nhật thì bất ngờ nhận được thông báo số nhà trên sổ của tôi bị sai khu phố, nên cần phải chỉnh sửa sổ cho đúng trước thì mới làm được.
Tôi đành phải ra địa chính phường để yêu cầu cấp lại địa chỉ mới, sau đó tốn thêm hơn 1tr để nhờ địa chính thành phố cập nhật lại sổ. Lúc này, tôi mới có thể cập nhật địa chỉ thường trú mới trên VneID. Sau khi đã có đầy đủ infinity stones, tôi khai mới hồ sơ thuế và lần này thì chỉ mất 3 ngày là tiền về tài khoản. Dù vậy thì coi như lỗ vì những chi phí khác tôi bỏ ra để làm lại giấy tờ coi như vượt quá số tiền được hoàn.
2025 - 2026
Đầu năm 2025, tôi bị dính lay off, mãi tới gần cuối năm mới kiếm được công việc mới, coi như bị hụt mất 6 tháng. Ấy vậy mà tháng lương đầu tiên ở công ty mới, tôi lại gặp trục trặc với bên thuế khi người phụ thuộc của tôi bị dính 2 mã số thuế. Đợt ấy may có người giới thiệu nên tôi nhờ được dịch vụ huỷ giùm mã số dư, đồng thời cập nhật luôn mã định danh cho người phụ thuộc.
Tháng 4/2026, mùa tự quyết toán thuế bắt đầu. Chứng từ 2 công ty thì tôi đã có sẵn trong tay, nhờ vào kinh nghiệm của 3 mùa quyết toán trước, lần này tôi chuẩn bị hồ sơ rất cẩn thận bao gồm:
- 2 chứng từ
- 1 hợp đồng + quyết định thôi việc ở công ty A
- 1 hợp đồng ở công ty B
- 1 bản cam kết chỉ có 2 nguồn thu nhập trong năm 2025.
- 1 giấy khai sinh của NPT.
- 1 ảnh chụp CCCD.
- 1 ảnh chụp địa chỉ thường trú VneID.
Các giấy tờ được tôi scan rõ ràng dưới dạng file PDF, đồng thời nén xuống để dung lượng < 5MB. Về cơ bản tờ khai gợi ý có số liệu tương đối khớp với chứng từ, chỉ có vướng mắc duy nhất là trong tờ khai thể hiện tôi có 2 NPT, do công ty A dùng mã số thuế cũ của NPT, còn công ty B thì dùng mã số định danh. Sau một hồi loay hoay, tôi quyết định sửa lại thành 1 NPT và theo mã số định danh mới.
Submit đi thành công và được chấp nhận, nhưng tôi vẫn xác định là hồ sơ sẽ rất có thể bị treo giống năm ngoái. Trên các diễn đàn cũng rất nhiều người nộp hồ sơ từ đầu tháng nhưng chờ gần 2 tuần vẫn không thấy cập nhật gì mới. Vậy mà chỉ 7 ngày sau khi nộp hồ sơ, tiền đã về tài khoản ngân hàng của tôi một cách đầy bất ngờ.
Kết bài
Có lẽ tính đến thời điểm này, kỳ thuế 2025-2026 được coi là kỳ thuế tự quyết toán suôn sẻ nhất đối với tôi. Dù vậy, tôi vẫn luôn chuẩn bị tinh thần cho những sự cố hoặc sai sót có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Hy vọng bài viết này cũng đã phần nào giải đáp những thắc mắc mà có thể bạn cũng đang gặp phải khi rơi vào một trong những trường hợp giống như tôi. Chúc các bạn thành công!
Loading...